Acil Kontrasepsiyon - Acil korunma yöntemleri
İlişki esnasında kondomun yırtılması, korunma uygulamadan ilişkide
bulunulması gibi durumlarda uygulanır. En yaygın kullanım alanlarından biri
de tecavüz vakalarında kadının gebe kalmasını engellemek içindir.
İki şekilde uygulanabilir: Yüksek dozlarda östrojen
hormonu verilmesi ve spiral takılması. Uygulamanın ilişkiden sonraki ilk 72
saat tercihen ilk 24 saat içinde yapılması gerekir.
Yüksek doz östrojen ve spiral (RİA) rahim içinde oluşması muhtemel bir
implantasyonu (döllenen yumurta hücresinin uterusa yerleşmesi)
engellerler. Her iki yöntemde de endometrium özelliği bozularak
implantasyona elverişsiz bir duruma gelir.
Uygulanması
İlişkiden sonraki ilk 72 saat içinde uzman doktor tarafından hangi yöntem
kullanılacağına karar verilerek uygulanır.
Koruyuculuk oranı ilk saatlerde uygulandığı anda çok yüksektir ancak süre
arttıkça oran düşer ve 72 saat sonrasında koruyuculuğu oldukça düşer.
Kimlerde uygulanması sakıncalıdır?
Acil kontrasepsiyon çok özel durumlarda uygulanması gereken bir yöntemdir
ve alışkanlık haline getirilmemelidir. Yüksek doz östrojen uygulaması için
doğum kontrol haplarında bahsedilen sakıncalı durumların çoğu, spiral (RİA)
uygulaması için ise RIA uygulamasında bahsedilen sakıncaların tümü aynen
geçerlidir.
Avantajları ve gebelikten koruma dışındaki yararları
Gerçekten istenmeyen ve oluşması durumunda sosyal ya da tıbbi problemler
oluşturabilecek gebeliklerin önlenmesi için oldukça etkili bir yöntemdir.
Ancak koruyuculuğun %100 olmadığını bilmek gerekir.
Dezavantajları ve riskleri
Yüksek doz östrojen kullanımındaki kısa vadeli dezavantaj ve risklerin
çoğu ile RİA kullanımı ile ilgili tüm dezavantaj ve riskler aynen
geçerlidir.
Yan etkiler
Kullanılan östrojen normalin çok daha üstünde bir doz olduğundan bulantı
ve kusma olasılığı daha yüksektir. Bunun dışında yüksek doz östrojen
uygulaması ilk günlerde lekelenme yapabilir.
Ertesi gün hapı
Kürtaj - düşük hapı
|
