Tubal nedenli infertilite

Tubal nedenli infertilite (Tubal faktör)

Tüm infertilite nedenlerinin %20-25'ini tubal faktör oluşturur. Normalde sperm ve yumurta hücresi tüp içerinde karşılaşır ve döllenme burada meydana gelir. Daha sonra oluşan embriyo tüp içersinde ilerleyerek rahim boşluğuna yerleşir. Tubal faktör varlığında bu olaylar zinciri meydana gelememektedir. Tüplerde kısmi veya tam tıkanıklık, tıkanma olmaksızın oluşmuş hasarlar, yapışıklıklar, endometriosis, dış gebelik, geçirilmiş iltihaplar (özellikle tüberküloz/verem) ve ameliyatlar infertiliteye yol açmaktadır. En sık neden pelvik enfeksiyon veya endometriozisdir.

Pelvik inflamatuvar hastalık (PİH)

PİH genellikle serviksten uterusa gonore veya klamidya bakterilerinin yaptığı iltihap sonucu oluşmaktadır. Bu dokularda şiddetli infeksiyon meydana gelmektedir. Bakteri, beyaz kan hücreleri ve diğer sıvılar tüpleri doldurur. Vücut bakterilere karşı savaşını kazandıktan sonra, iyileşme safhasında tüplerin içini döşeyen tabakada nedbeleşme ve hasar oluşur. Tüplerin yumurtalık tarafındaki uçları kısmen veya tamamen tıkanabilir, yumurtalık ve tüplerin dış kısmında yapışıklıklar oluşabilir. Eğer PİH, erken dönemde yeterli antibiotiklerle tedavi edilirse tüp hasarı az olur ve fertilite korunur.

PİH sonrası görülen başka bir durum da tubal dış gebelik riskinin artmasıdır. Önceden PİH geçirmiş kadınlarda dış gebelik riski normale göre 6-10 kat daha fazladır.

Histerosalpingografi (HSG) tubal faktör araştırılmasında sıklıkla yapılan bir tetkikdir. Bu işlem, rahim ağzından verilen radyo-opak maddenin rahim boşluğu (uterin kavite) ve tüplerin içersine dolması, sonra da karın içine dökülmesinin gösterilmesine dayanmaktadır. Ancak HSG'de, tüplerin açık olarak görülmesi mutlaka tüplerin normal olduğu anlamına gelmez. Normal tüp fonksiyonu, yumurtanın tüp içine emilmesini, yumurta ve spermin taşınmasını ve döllenmesini, oluşan embriyonun tüplerden geçerek rahim içine düşmesini sağlar. Embriyo tüpün içinde ortalama 5 gün geçirmekte ve bu süre içinde gelişerek blastokist aşamasına gelmektedir. Eğer yumurta sperm ile döllenir, ancak taşınmasındaki probleme bağlı olarak rahime kadar ulaşamaz ise gebelik tüpler içersine yerleşir ve dış gebelik meydana gelebilir.

Tüp hasarının saptanmasında kullanılan diğer metotlar:

	Laparoskopi
	Tubal kateterizasyon
	Falloposkopi

Tubal faktöre bağlı infertilitenin tedavisi:

Tubal faktöre bağlı infertilitenin tedavisinde tubal cerrahi ( Laparaskopik lazer cerrahisi) veya tüp bebek (IVF) uygulamaları kullanılmaktadır. Özellikle proksimal tubal tıkanıklarda ve daha önce tüplerini bağlatmış olanlarda cerrahi tedavi ile 1 yıl içersinde %70'lere varan gebelik sonuçları elde edilmektedir. Distal tüp tıkanıklarında, tüplerde fazla hasar meydana gelmemiş ise Salpingostomi ve fibrioplasti operasyonları yapılmak süretiyle başarılı sonuçlar elde edilmektedir. Ancak tüplerinde ileri derecede hasar meydana gelmiş, kalınlaşmış ve genişlemiş olan hastalarda 1. seçenek olarak tüp bebek düşünülmelidir.

Geçirilmiş pelvik inflamatuar hastalık sonucunda tüplerin tıkanmış ve genişlemiş (hidrosalpenks) olduğu durumlarda tüp bebek uygulaması öncesinde laparoskopik olarak bu tüplerin çıkartılması önerilmekte ve başarıyı arttırmaktadır.