|
 |
 Prolaktin
hormonu nedir?
Prolaktinin dilimizdeki karşılığı "süt hormonu"dur. Yapı olarak "şeker ve
protein moleküllerinden oluşur. Prolaktin hormonu belirli düzeylerde kadın
üreme organlarının gelişimi ve fonksiyonu için gereklidir.
Prolaktin hormonu nereden salınır?
Bu hormon beynimizin hipofiz denilen kısmındaki bazı hücrelerce üretilir ve
kana karışır. İnsan vücudunda pek çok hormon gibi, bir yapım-salınım-yıkım
dengesi vardır. Yine beynimizin hipotalamus denilen kısmından salgılanan
Dopamin adı verilen bir başka hormon prolaktinin salınımın dengeler. Öyle
ki, dopaminin azlığında prolaktin salgısı artar.
Prolaktin (süt hormonu) düzeylerini neler yükseltir?
Normal kadın, erkek ve çocukta prolaktin düzeyleri genellikle 25 ng/ml'nin
altındadır.
Prolaktin (Süt hormonu) yüksekliğine yol açan durumlar
 |
Gebelik |
|
Emzirme İç salgı bezlerinden hipofizin prolaktin
salgılayıcı tümörleri, |
|
İç salgı bezlerinden hipotalamusun Dopamin salınırını
azaltan tümör ve zedelenmeler |
|
Hipotiroidi denilen, tiroid (guatr) bezinin az salgı
yapmasıyla birlikte giden TRH hormonu yüksekliği, |
|
Bazı psikiyatri ilaçları |
Prolaktin yüksekliğinin belirtileri nelerdir?
|
Adet düzensizlikleri (az adet olma, seyrek adet olma,
adet olamama) |
|
Meme ucu akıntısı (gebelik dışında süt gelmesi =
galaktore). |
|
İstediği, korunmadığı halde gebe kalamama |
|
Primer (Sebebi bilinemeyen yükselmeler) |
Prolaktin yüksekliğine sebep olan esas hastalığa bağlı
belirtiler
|
Hipofiz hipotalamus tümörlerinde diğer iç salgıların
bozukluğu ve bunlara ait fonksiyon bozuklukları |
|
Tümörlerde baş ağrısı, görme bozuklukları, |
|
Tiroid bezi çalışma bozukluğunda halsizlik,
iştahsızlık, enerji azlığı. |
Prolaktin yükseklikleri nelere yol açar?
Kadınlarda prolaktin yükseklikleri en sık olarak adet düzeni bozuklukları,
göğüsten akıntı olması, gebe kalamamaya yol açabilir.
Prolaktin yüksekliğinin tanısı nasıl konur?
Prolaktin yüksekliği tanısı genellikle adet düzensizlikleri, göğüsten akıntı
gelmesi, gebe kalamama yakınmaları ile başvurulduğunda yapılan bir kan testi
ile kandaki prolaktin düzeyinin ölçülmesi ile konur.
Ancak testin yapılmasının bazı şartları vardır.
|
Test sabah saat 10:00-11:00 arasında bakılmalı, |
|
Testten önce birkaç gün süreyle cinsel ilişkide
bulunmamalı, |
|
Test öncesi birkaç gün meme uyarımından kaçınılmalı,
|
|
Açlık tokluk testi etkilememektedir. |
Uyku düzeninden etkilenme olasıdır.
Prolaktin düzeyi, değişik laboratuarlarda farklı yöntemlerle ölçüldüğünden
normalin değerlendirilmesi, o laboratuarın o bölgeden elde ettiği
ortalamalara göre yapılmalıdır. Bir test tipinde "20 birim" normal değeri
gösterirken, bir başka laboratuar ve testte üst sınır 600 birim olarak
bildirilebilir.
Hafifçe yükseklik olması durumunda ideali, cinsel ilişkiden ve meme
uyarımından kaçınılması ve sabah saatlerinde yeniden test yapılmasıdır.
Testin düşük düzeyde yüksekliklerinde hipofiz bezini gösteren tek bir
röntgen filmi yeterlidir. Bu film sonucu şüphe olursa veya hormon düzeyi çok
yüksekse hekiminiz sizden tomografi gibi daha ileri bir tetkik isteyecek,
gerekirse Beyin Cerrahisi Uzmanına gönderecektir.
Prolaktin yüksekliği kısırlığa yol açar mı?
Kısırlık sebeplerinden birisi de prolaktin hormonu yüksekliğidir. Ancak
bundan her prolaktin yüksekliği olanın çocuğu olmaz anlamı çıkartılamaz.
Tedavisiz dahi gebelik oluşabilmektedir. Ayrıca prolaktin hormonu
yüksekliği, ilaç tedavisine iyi yanıt verebilmektedir.
Prolaktin yüksekliği nasıl tedavi edilir?
Esas hastalığın tedavi edilmesi. Prolaktini yükselten sebepler bulunabilirse
öncelikle o hastalık tedavi edilir.
Prolaktin yüksekliğinde kullanabilecek ilaçlar "bromokriptin" veya "lisurid"
adı verilen ilaçlardır. Bu ilaç vücutta prolaktin karşıtı etki yaparak
yakınmaları düzeltebilir. |
|
